Hemoglobin je protein bogat željezom u crvenim krvnim zrncima, čija je glavna funkcija transport kisika iz pluća u sve organe. Kada je njegova koncentracija previsoka, krv postaje “gušća”, odnosno teže cirkuliše, što povećava rizik od komplikacija. Referentne vrijednosti obično su iznad 16,5 g/dL za muškarce i 16 g/dL za žene.
Simptomi i rani znakovi
U ranoj fazi često nema simptoma, a stanje se otkriva tokom rutinskih pregleda. Kada se jave, simptomi mogu uključivati kronične glavobolje, vrtoglavicu, zujanje u ušima, zamagljen vid, umor, pojačano znojenje, crvenilo lica i dlanova ili lakše stvaranje modrica. Jedan specifičan znak je akvageni pruritus – intenzivan svrbež kože nakon tuširanja toplom vodom.
Uzroci povišenog hemoglobina
Sekundarna eritrocitoza nastaje kao odgovor na vanjske podražaje:
Dehidracija (relativna eritrocitoza)
Pušenje (ugljikov monoksid smanjuje kisik, pa tijelo proizvodi više eritrocita)
Boravak na velikim nadmorskim visinama
Hronične bolesti koje smanjuju kisik (KOPB, zatajenje srca, apneja u snu)
Bubrezi u tim slučajevima luče hormon eritropoetin (EPO), koji stimulira koštanu srž na proizvodnju eritrocita.
Primarna eritrocitoza je rijetka i uključuje policitemiju veru (PV), kod koje koštana srž nekontrolisano proizvodi crvena krvna zrnca zbog genetske mutacije (najčešće JAK2).
Rizici i liječenje
Gušća krv povećava rizik od tromboze, srčanog i moždanog udara. Dijagnoza uključuje kompletnu krvnu sliku, mjerenje EPO-a i genetske testove.
Najefikasnija metoda smanjenja gustoće krvi je terapijska flebotomija – kontrolisano vađenje krvi koje trenutno smanjuje rizik od komplikacija. Liječenje također uključuje rješavanje osnovnog uzroka: prestanak pušenja, regulaciju plućnih bolesti ili terapiju za apneju u snu. Agresivna hidracija pomaže prirodnim razrjeđivanjem krvi.
Povišen hemoglobin je znak za akciju, ali ne i razlog za paniku. Uz ljekarski nadzor, stanje se može efikasno kontrolisati i držati pod kontrolom. prenosi Avaz.
