Iranske vlasti osudile su na smrt četiri osobe, među njima i jednu ženu, zbog učešća u protestima održanim u januaru ove godine, saopćile su organizacije za ljudska prava. Prema istim izvorima, Iran je već ranije pogubio sedam osoba povezanih s demonstracijama koje su prerasle u široki talas represije u kojem su stradale hiljade ljudi, a desetine hiljada su uhapšene.
Među osuđenima su Mohamedreza Madžidi-Asl (Mohammadreza Majidi-Asl) i njegova supruga Bita Hemati (Bita Hemmati), kao i Kuroš Zamaninedžad (Kourosh Zamaninejad) i Behruz Zamaninedžad (Behrouz Zamaninejad), koji su živjeli u istoj zgradi u Teheranu.
“Djelovali u ime SAD”
Revolucionarni sud u Teheranu, pod predsjedavanjem sudije Imama Afšarija (Imam Afshari), proglasio ih je krivima za djelovanje u ime Sjedinjenih Američkih Država, navode Centar Abdorrahman Boruman (Abdorrahman Boroumand Center) i agencija za ljudska prava HRANA.
Prema Nacionalnom vijeću otpora Irana, optužbe uključuju “korištenje eksploziva i oružja”, “napade na sigurnosne snage” te “bacanje predmeta poput boca, betonskih blokova i zapaljivih materijala s krovova zgrada”. Tačan datum izricanja presude nije poznat.
Posebnu pažnju izazvala je presuda Biti Hemati, za koju se vjeruje da je prva žena osuđena na smrtnu kaznu zbog učešća u januarskim protestima. Aktivističke organizacije navode da se ona pojavila u snimku emitovanom na državnoj televiziji, gdje ju je ispitivao šef pravosuđa Gulamhusein Mohseni Edžei (Gholamhossein Mohseni Ejei).
– Snimanje i emitovanje iznuđenih priznanja optuženih u netransparentnim postupcima predstavlja flagrantno kršenje prava optuženih – saopćili su iz Centra.
Organizacije za ljudska prava optužuju Iran da smrtnu kaznu koristi kao sredstvo represije i zastrašivanja stanovništva, uz upozorenja da bi broj egzekucija mogao dodatno rasti u kontekstu napetosti sa Sjedinjenim Američkim Državama i Izraelom.
Velik broj pogubljenja
Prema podacima organizacije Iran Human Rights Monitor, u prva tri mjeseca ove godine izvršeno je 656 pogubljenja, dok se smatra da je stvarni broj znatno veći zbog ograničenog pristupa informacijama,pišu Avaz
U zajedničkom izvještaju norveške organizacije Iran Human Rights i pariške organizacije “Zajedno protiv smrtne kazne” navodi se da je tokom 2025. godine pogubljeno najmanje 1639 osoba, uključujući 48 žena.
Dodatno se upozorava da su brojne presude donesene u ubrzanim i nepravednim postupcima, bez adekvatne pravne zaštite i na osnovu, kako se navodi, iznuđenih priznanja.
Nacionalno vijeće otpora Irana pozvalo je Ujedinjene nacije da hitno reaguju i pokušaju spasiti živote zatvorenika koji su osuđeni na smrt, posebno političkih pritvorenika i učesnika protesta.
