Nauka

"Vredefort" – Otkriće u najvećem udarnom krateru na Zemlji otkriva tajnu staru 2 milijarde godina

U srcu južnoafričkog kratera Vredefort – najstarijeg i najvećeg udarnog kratera na svijetu – geolozi su otkrili kamenje za koje se dugo vjerovalo da je odavno nestalo.

No image - Haber.ba


Krater "Vredefort" (Foto: NASA)

U studiji, koja treba da bude objavljena u maju u časopisu “Geology”, oni navode da se u unutrašnjosti kratera nastalog prije 2,02 milijarde godina, navodno nalazi upečatljivo kamenje zeleno-crne boje, ostaci magme koja ga je nekada ispunjavala.

Vredefort se nalazi na sjeveru južnoafričke pokrajine Free State i sa 50 kilometara u prečniku najveći je krater nastao usljed udara meteorita na Zemlji.

“Procjenjuje se da je meteorit imao čak 10 kilometara u prečniku i da je efekat udara bio toliko jak da je nastao krater dug 320, širok 140 i dubok 40 kilometara (deset puta dublji od Velikog Kanjona)”, objašnjava Dezmond Mozer, geohronolog sa Zapadnog univerziteta u Ontariju (Kanada).

Udar meteorita istopio je Zemljinu koru, stvorivši jezero magme.

Mozer je još devedesetih godina u središtu kratera otkrio netaknute 2,02 milijarde godina stare cirkone – sićušne minerale na kojima nije bilo znakova žestokih udara. Cirkoni su se zadržali u rijetkim rovovima ispunjenim magmom u dubokoj kori 20 km u unutrašnjosti Zemlje.

image

Nakon što je 1997. objavio svoje otkriće u časopisu “Geology”, rasplamsala se rasprava o tome da li su kanali ispunjeni kamenom gabronoritom zaista ostaci topljenja tla usljed udara meteorita.

Mozerova koleginica Lisa Kupeli, koja je rukovodila novim istraživanjem, uvjerena je da naučni tim to sada može da dokaže.

Ona kaže da su cirkoni neravnomjerno raspoređeni i pomiješani sa okolnim mineralima, i da nisu mogli da nastanu pod dejstvom velike toplote izazvane udarom kasnije od svojih “susjeda”, objašnjava ona.

Najzad, nivo elementa hafnijuma navodi na zaključak da je magma nastala prilikom topljenja tri milijarde starog kamenja koje se nekada nalazilo iznad kratera, a ne od veoma duboke kore koja je otkrivena nakon dvije milijarde godina erozije tla.

(blic)


Facebook komentari

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije portala Haber.ba. Molimo autore komentara da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Portal Haber.ba zadržava pravo da obriše komentar bez prethodne najave i objašnjenja - Više o Uslovima korištenja...
loading...
Na vrh